Bieszczadzka Kolejka Leśna: historia, trasy i jak to zaplanować
Bieszczadzka Kolejka Leśna to jeden z niewielu turystycznych punktów programu, który nie sprawia wrażenia taśmowej atrakcji. Pociąg jest mały, jedzie wolno i wąskim torem przez lasy i doliny. Nie ma w tym nic z pośpiechu. Zanim się przejedziesz, warto wiedzieć, że to kawałek prawdziwej historii regionu, który dwa razy prawie zniknął.
Oficjalna strona kolejki
Rozkład jazdy, opisy tras, zakup biletów online i oferta dla grup znajdują się na stronie prowadzonej przez Fundację Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej: kolejka.bieszczady.pl. Terminy kursów zmieniają się w zależności od miesiąca i dnia tygodnia (część dni bywa technicznych, bez przejazdów), więc sprawdź je tam, zanim przyjedziesz.
Historia kolejki
Linia powstała jeszcze w czasach zaboru austriackiego. Budowę kolei lokalnej z Nowego Łupkowa do Cisnej rozpoczęto w 1890 roku pod kierunkiem inżyniera Albina Zazuli. Przy budowie pracowało około 300 robotników, wspieranych przez włoskich kamieniarzy, a szyny ułożono w rozstawie 760 mm. Pierwszy odcinek, liczący ponad 24 kilometry, otwarto w styczniu 1898 roku.
W kolejnych latach linię przedłużano: w latach 1900–1904 do Kalnicy, później doszły odnogi w stronę Smereka i Roztok Górnych. W okresie międzywojennym kolej przejęły Polskie Koleje Państwowe. Ciekawostka: prawie dwa kilometry torów między Balnicą a Solinką leżały na terytorium Słowacji, więc pociągi przejeżdżały tam tranzytem, z eskortą Straży Granicznej, do listopada 1938 roku.
W 1944 roku infrastruktura została zniszczona, a tory rozebrano. Pierwsze pociągi ruszyły ponownie dopiero w 1950 roku, a od 1953 roku kolej należała do Lasów Państwowych. W latach 1957–1964 zbudowano nową linię Majdan – Cisna – Dołżyca – Przysłup – Wetlina – Moczarne, a cała sieć osiągnęła około 73 kilometrów. We wrześniu 1963 roku uruchomiono rozkładowy ruch pasażerski, a kolej była wtedy jedyną koleją użytku publicznego poza siecią PKP.
Z czasem przewozy przestały się opłacać. W 1992 roku układ komunikacyjny, infrastrukturę i część taboru wpisano do rejestru zabytków, co uchroniło je przed fizyczną likwidacją, ale 1 grudnia 1994 roku kolej wyłączono z eksploatacji. Uratowała ją Fundacja Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej, założona w lipcu 1996 roku, która przejęła majątek kolei. Już 4 lipca 1997 roku na 11-kilometrowej trasie z Majdanu do Przysłupa ruszył pierwszy pociąg turystyczny.
Gdzie i jak długo jedzie
Stacja początkowa znajduje się w Majdanie koło Cisnej. Do wyboru są dwie trasy: Majdan – Balnica (około 9 km) i Majdan – Przysłup (około 11 km). Przejazd do Balnicy i z powrotem trwa około dwóch godzin, w tym pół godziny postoju w Balnicy. Odcinki bywały czasowo zawieszane, dlatego przed wyjazdem sprawdź na oficjalnej stronie, które trasy kursują w Twoim terminie. W sezonie rozważ rezerwację biletów.
Co ze sobą zabrać
- Cieplejszą bluzę i pelerynę na zmienną pogodę.
- Aparat: trasa jest bardzo fotogeniczna.
Dla kogo
Z dziećmi to zwykle udana atrakcja: mały wąskotorowy pociąg jadący przez las to rzadkość. Kolejka nie zastąpi wycieczki w góry, ale świetnie uzupełnia dzień w Cisnej.
Połącz przejazd ze spacerem, obiadem w lokalnej karczmie (zobacz gastronomię) albo pobliskim szlakiem. Inne pomysły w okolicy znajdziesz w atrakcjach, a nocleg w noclegach.
Pamiętaj, że rozkłady i ceny są zmienne, dlatego traktuj ten tekst jako zachętę, a aktualne informacje bierz zawsze ze strony organizatora.